Postkryzysowy model prawny nadzoru bankowego w Unii Europejskiej
Loading...
Editors
Authors
Date
2022
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
ISBN
DOI
Language
pl
Keywords
nadzór bankowy, Unia Europejska, kryzys finansowy, Unia Gospodarcza i Walutowa, Europejska Rada Ryzyka Systemowego, Europejski Urząd Nadzoru Bankowego, Europejski Bank Centralny,
Abstract
Najbardziej wszechstronne i pełne przedstawienie architektury regulacyjnej i instytucjonalnej nadzoru bankowego w prawie Unii Europejskiej oraz dokonanie kompleksowej oceny przepisów prawa europejskiego regulujących nadzór bankowy, które zostały wprowadzone wskutek reform dokonanych po kryzysie finansowym z lat 2007-2009.
Niniejsza praca stawia sobie za zadanie odpowiedź na pytanie, czy wskutek wspomnianych reform postkryzysowych w Unii Europejskiej został wprowadzony jednolity wspólny system ostrożnościowego nadzoru bankowego czy też, jak miało to miejsce przez kryzysem finansowym, w dalszym ciągu w państwach członkowskich UE funkcjonują odrębne i niezależne od siebie systemy nadzoru bankowego. Jednocześnie, w ramach wskazanej analizy zostanie również pojęta próba oceny, czy „postkryzysowy” model nadzoru bankowego ukształtowany w przepisach prawa unijnego odpowiada na zjawiska kryzysowe analogiczne do uwidocznionych w czasie kryzysu finansowego, a w konsekwencji czy jest w stanie skutecznie chronić stabilność finansową (ang. financial stability) na poziomie Unii Europejskiej.
W tym kontekście, główna teza podlegająca weryfikacji stanowi, że wskutek wspomnianych reform postkryzysowych została dokonana daleko idąca „europeizacja” nadzoru bankowego w Unii Europejskiej, polegająca na przekształceniu dotychczas niezależnych systemów nadzoru bankowego funkcjonujących w każdym państwie członkowskim oddzielnie w de facto jeden wspólny europejski system nadzoru bankowego, oparty na wspólnym modelu ostrożnościowego nadzoru bankowego ukształtowanym przez przepisy prawa unijnego. Jednocześnie, przedmiotem badania będzie także druga teza, zgodnie z którą wskazany „postkryzysowy” model ostrożnościowego nadzoru bankowego został uzupełniony o rozwiązania regulacyjne i instytucjonalne, które właściwie odpowiadają na wady i słabości zidentyfikowane w architekturze regulacyjnej i instytucjonalnej „przedkryzysowego” nadzoru bankowego, a które były przyczyną jego nieskuteczności w latach 2007-2009. W konsekwencji, zamiarem autora niniejszej pracy będzie dowiedzenie, że model prawny unijnego nadzoru bankowego jest w stanie skutecznie identyfikować i zapobiegać zagrożeniom analogicznym do przyczyn kryzysu zaistniałego w 2007-2009 r., a przez to jest w stanie skutecznie chronić stabilność finansową. Wskazane tezy zostaną poddane weryfikacji, w szczególności w kontekście problemu tzw. trylematu finansowego (ang. financial trilemma), podniesionego przez D. Schoenmakera. Trylemat finansowy dąży do odpowiedzi czy państwa są w stanie zapewnić stabilność finansową na poziomie narodowym w rzeczywistości globalnych rynków finansowych. Problem ten w szczególności dotyczy architektury nadzoru finansowego w Unii Europejskiej, w tym nadzoru bankowego, gdzie instytucje finansowe, w szczególności banki, prowadzą działalność na jednolitym rynku wewnętrznym. Poprzez trylemat finansowy, D. Schoenmaker podnosi, że niemożliwe jest jednoczesne prowadzenie polityk w celu pełnego osiągnięcia stabilności finansowej, zintegrowanego rynku finansowego oraz narodowego charakteru nadzoru finansowego. W szczególności, w ocenie D. Schoenmakera, niekompatybilne wydaje się osiągnięcie zintegrowanego rynku finansowego w ramach UE, przy jednoczesnym zachowaniu krajowego charakteru nadzoru finansowego. W tym kontekście, ocena „postkryzysowego” modelu nadzoru bankowego w prawie Unii Europejskiej będzie także obejmowała weryfikację, w jaki sposób prawodawca unijny odpowiada na problem trylematu finansowego. W szczególności, czy „postkryzysowy” model unijnego nadzoru bankowego zakłada rezygnację z narodowego charakteru nadzoru bankowego na rzecz przeniesienia kompetencji nadzorczych nad unijnymi bankami do paneuropejskich instytucji nadzorczych.