Punkty krytyczne prawnej ochrony wód
Loading...
Editors
Authors
Date
2025
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
INP PAN
ISBN
978-83-68199-19-2
978-83-68199-20-8
978-83-68199-20-8
DOI
Language
pl
Keywords
water protection, ochrona wód, water law, prawo wodne, water regulation, regulacja wód, water pollution, zanieczyszczenie wód, environmental law, prawo ochrony środowiska, European Union law, prawo Unii Europejskiej
Abstract
Wyjściową tezą pracy jest stwierdzenie, że prawo wodne ewoluuje na przestrzeni lat, odpowiadając na pojawiające się wyzwania cywilizacyjne. Kluczowe ze współczesnej perspektywy jest przejście od unormowań właściwych dla materialnego prawa rzeczowego do nowoczesnego prawa chroniącego środowisko wodne. Można przyjąć, że etap ten przypada na lata 70. XX wieku. Zakres regulacji prawnej ulega w tym okresie rozszerzeniu i otwiera się nie tylko na zdobycze nauk przyrodniczych i technicznych, ale także na nowe metody administrowania. Obecne unormowania uwzględniają wszystkie najważniejsze źródła zagrożeń dla środowiska wodnego i systemów od wody zależnych. Należą do nich emisje z instalacji przemysłowych, zanieczyszczenia generowane przez aglomeracje oraz emisje obszarowe, związane z działalnością rolniczą. Istotnym czynnikiem legislacyjnego nowatorstwa staje się (nie tylko w Polsce) prawo europejskie. Kulminacją tego procesu jest uchwalenie ramowej dyrektywy wodnej w 2000 roku.
Praca składa się z trzech rozdziałów. Pierwszy ukazuje linię rozwojową polskiego prawa wodnego od ustawy z 1922 r. po obecną ustawę Prawo wodne z 2017 roku. W kolejnych przedmiotem analizy uczyniono dwa wybrane aspekty ochrony wód. Materia rozdziału drugiego koncentruje się na problematyce zanieczyszczeń chemicznych ze źródeł punktowych. Poświęcone jej unormowania, uwzględniające prawo europejskie, wzbudzają liczne problemy interpretacyjne. Wnioski mają przede wszystkim charakter de lege lata. Rozdział trzeci poświęcony został niedocenionej prawniczo problematyce regulacji wód. Pojęcie to należy do polskiego języka prawa od 1922 roku. Podsumowaniem rozważań poświęconych tej instytucji jest wniosek de lege ferenda uzupełnienia katalogu przedsięwzięć zaliczanych do regulacji o przypadki tworzenia/likwidacji wody.
The thesis of this work is that water law has evolved over the years, responding to emerging civilizational challenges. From a contemporary perspective, the transition from regulations specific to substantive property law to modern law protecting the aquatic environment is crucial. This stage can be assumed to have occurred in the 1970s. The scope of legal regulation expanded during this period, opening up not only to advances in natural and technical sciences, but also to new administrative methods. Current regulations address all major sources of threats to the aquatic environment and water-dependent systems. These include emissions from industrial installations, pollution generated by agglomerations, and diffuse emissions associated with agricultural activities. European law is becoming a significant factor in legislative innovation (not only in Poland). This process culminated in the adoption of the Water Framework Directive in 2000. The work consists of three chapters. The first chapter outlines the development of Polish water law from the 1922 Act to the current Water Law of 2017. Subsequent chapters analyze two selected aspects of water protection. The second chapter focuses on the issue of chemical pollution from point sources. The regulations devoted to this issue, incorporating European law, raise numerous interpretational issues. The conclusions are primarily de lege lata in nature. The third chapter is devoted to the legally underappreciated issue of water regulation. This concept has been part of Polish legal language since 1922. The de lege ferenda proposal to supplement the catalog of projects classified as regulated includes cases of water creation/disposal.
The thesis of this work is that water law has evolved over the years, responding to emerging civilizational challenges. From a contemporary perspective, the transition from regulations specific to substantive property law to modern law protecting the aquatic environment is crucial. This stage can be assumed to have occurred in the 1970s. The scope of legal regulation expanded during this period, opening up not only to advances in natural and technical sciences, but also to new administrative methods. Current regulations address all major sources of threats to the aquatic environment and water-dependent systems. These include emissions from industrial installations, pollution generated by agglomerations, and diffuse emissions associated with agricultural activities. European law is becoming a significant factor in legislative innovation (not only in Poland). This process culminated in the adoption of the Water Framework Directive in 2000. The work consists of three chapters. The first chapter outlines the development of Polish water law from the 1922 Act to the current Water Law of 2017. Subsequent chapters analyze two selected aspects of water protection. The second chapter focuses on the issue of chemical pollution from point sources. The regulations devoted to this issue, incorporating European law, raise numerous interpretational issues. The conclusions are primarily de lege lata in nature. The third chapter is devoted to the legally underappreciated issue of water regulation. This concept has been part of Polish legal language since 1922. The de lege ferenda proposal to supplement the catalog of projects classified as regulated includes cases of water creation/disposal.
Description
Citation
J. Rotko, Punkty krytyczne prawnej ochrony wód, Wydawnictwo INP PAN, Warszawa 2025
Table of content
WSTĘP - 5
PRAWO WODNE W SYSTEMIE PRAWA - 13
1. Przedmiot i zakres unormowań prawa wodnego - 13
2. Zarys historyczny prawodawstwa wodnego - 18
3. Linia rozwojowa polskiego prawa wodnego - 23
3.1. Ustawa wodna z 1922 roku - 23
3.2. Rozwój ustawodawstwa po 1945 roku - 25
3.2.1. Ustawa - Prawo wodne z 1962 roku - 25
3.2.2. Ustawa – Prawo wodne z 1974 roku - 29
3.2.3. Ustawa – Prawo wodne z 2001 roku - 33
3.3. Ustawa – Prawo wodne z 2017 roku - 35
3.3.1. Kierunki zmian w świetle uzasadnienia
rządowego projektu ustawy - 36
3.3.2. Układ i materia przepisów ustawy - 37
3.4. Podsumowanie - 41
4. Spojrzenie w przyszłość - 44
PRAWNA OCHRONA WÓD PRZED
ZANIECZYSZCZENIAMI ZE ŹRÓDEŁ
PUNKTOWYCH - 51
1. Wprowadzenie - 51
2. Zasady i definicje - 54
3. Koncepcja łączonego podejścia w ochronie wód - 59
4. Substancje zanieczyszczające w ustawie – Prawo wodne - 62
5. Normy jakości wód powierzchniowych - 68
6. Normy jakości wód podziemnych - 70
7. Normy dozwolonej emisji zanieczyszczeń do wód - 72
8. Problem zakazu wprowadzania do wód substancji
priorytetowych - 78
REGULACJA WÓD JAKO (NIEDOCENIANY)
PROBLEM PRAWNY - 83
1. Wprowadzenie - 83
2. Ewolucja ustawowych przepisów poświęconych
regulacji wód - 85
3. Regulacja wód w ujęciu ustawy z 2017 r. - 90
4. Uwarunkowania ekologiczne przedsięwzięć regulacyjnych - 95
5. Przypadki tworzenia i likwidowania wód - 99
6. Regulacja wód w orzecznictwie sądowo-administracyjnym
(wybrane przypadki) - 106
BIBLIOGRAFIA - 116
STRESZCZENIE - 121
SUMMARY - 122