Rozprawy Doktorskie

Permanent URI for this collection

https://e-bp.inp.pan.pl/handle/123456789/14

Browse

Browsing Rozprawy Doktorskie by Author "Kordasiewicz, Bogudar"

Now showing 1 - 2 of 2
  • Thumbnail Image
    Item
    Odpowiedzialność za culpa in contrahendo w kodeksie cywilnym
    (2022) Gałązka, Magdalena; Kordasiewicz, Bogudar
    Podstawową formą aktywności w sferze stosunków prawnych, za pomocą której członkowie danej społeczności organizują swoje życie, jest dokonywanie czynności prawnych. Wśród tych ostatnich najważniejszą grupę stanowią umowy. Zawiera się je w bieżących codziennych sprawach, ale także w daleko poważniejszych przedsięwzięciach. Umowa jest bowiem elastycznym narzędziem, którego elementy mogą być swobodnie kształtowane przez kontrahentów, w zależności od ich indywidualnych potrzeb. Dynamika obrotu i jego automatyzacja powodują, że sam proces zawierania umowy może trwać przez dłuższy czas, angażując środki finansowe i osobowe. Współczesne umowy dotyczą nadto coraz bardziej złożonych i skomplikowanych zagadnień i mają coraz wyższą wartość. Konsekwencje zawierania takich umów są poważne dla stron. Szczególnie istotny staje się zatem charakter więzi łączącej kontrahentów w okresie przedumownym i związana z tym ich ewentualna odpowiedzialność za wyrządzenie szkody. Odpowiedzialność kontrahentów za czyn popełniony przed zawarciem umowy przez długi czas nie stanowiła przedmiotu specjalnego zainteresowania polskiej nauki prawa. Pierwsza monografia, która częściowo odnosi się do tego tematu – „Przygotowanie umowy w świetle kodeksu zobowiązań” autorstwa Józefa Górskiego – pochodzi z 1938 roku i stanowi opracowanie przygotowane na gruncie kodeksu zobowiązań. Do zajęcia się szczegółowo kwestią odpowiedzialności ex culpae in contrahendo skłania nie tylko szczególna popularność tego zagadnienia w zagranicznej literaturze prawniczej, ale przede wszystkim zmiany ustawodawcze w kodeksie cywilnym. Ustawą z 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 49 poz. 408) dodano dwa przepisy bezpośrednio odnoszące się do odpowiedzialności in contrahendo – art. 72 § 2 k.c., stanowiący regulację o charakterze ogólnym oraz art. 721 k.c., regulujący kwestię ujawnienia w toku negocjacji informacji poufnych. Warto skonfrontować wnioski wypływające z analizy nowo wprowadzonych regulacji z dotychczasowymi poglądami na istotę odpowiedzialności w kontraktowaniu.
  • Thumbnail Image
    Item
    Pojęcie niedbalstwa w prawie deliktów
    (2021) Andrzejczak, Łukasz; Kordasiewicz, Bogudar
    Posługując się dużym uproszczeniem, można stwierdzić, że w polskiej doktrynie prawa cywilnego wypowiedzi dotyczące odpowiedzialności ex delicto prowadzone są z dwóch perspektyw. Pierwsza to perspektywa bardzo ogólna. Odpowiedzialność deliktowa jest tu postrzegana w ramach studiów nad prawem zobowiązań, jako jeden z dwóch rodzajów odpowiedzialności odszkodowawczej. Spojrzenie to ogranicza się najczęściej do wskazania podstawowych różnic między odpowiedzialnością deliktową a kontraktową. Często podkreśla się, że charakterystyczną cechą odpowiedzialności ex delicto jest nałożenie odpowiedzialności odszkodowawczej, pomimo braku istnienia wcześniejszego zobowiązania umownego. Wskazuje się przy tym na „pierwotny” charakter obowiązków, których naruszenie powoduje odpowiedzialność odszkodowawczą. Jednocześnie ogólne przesłanki i zasady odpowiedzialności odszkodowawczej omawiane są zbiorczo dla reżimu kontraktowego i deliktowego. Taka konstrukcja wywodu wynika zresztą z systematyki kodeksu cywilnego. Przepisy odnoszące się do szkody, związku przyczynowego, należytej staranności oraz przyczynienia się poszkodowanego zawarte są bowiem w tytule pierwszym księgi trzeciej k.c. odnoszącej się do zobowiązań w ogólności. Drugi punkt widzenia można nazwać szczegółowym. Sprowadza się on do badania konkretnej przesłanki odpowiedzialności, bądź określonego typu zdarzenia, z którym związana jest odpowiedzialność. Zarówno pierwsza, jak i druga ze wskazanych perspektyw powoduje wrażenie, że zespół norm prawa deliktów jest przedstawiany jako swojego rodzaju technicznie wyodrębniona odmiana odpowiedzialności odszkodowawczej. Z tego względu, z reguły nie postrzega się odpowiedzialności deliktowej jako dziedziny prawa wymagającej odrębnej, systemowej analizy. Pozycje literatury poświęcone systemowym zagadnieniom dotyczącym czynów niedozwolonych mają raczej charakter opracowań zbiorczych, zawierających odrębne od siebie analizy poszczególnych problemów z tej dziedziny1 lub studiów prawno porównawczych, niż kompleksowego opracowania. Tymczasem, przy okazji analizy zagadnień, które na pierwszy rzut oka wydają się wspólne odpowiedzialności kontraktowej i deliktowej, uwidaczniają się istotne różnice między tymi reżimami. Ograniczenie rozważań rozprawy do reżimu deliktowego nie jest zatem zabiegiem formalnym i przedsięwziętym wyłącznie w celu zawężenia zakresu rozważań. Wynika ono z przekonania o daleko idącej odrębności prawa deliktów względem prawa kontraktów. Jednym z zagadnień, na tle których uwidaczniają się różnice między reżimem deliktowym a kontraktowym jest pojęcie winy. Szczególnie istotna w tym kontekście jest problematyka niedbalstwa, jako że właśnie z tą postacią winy mamy najczęściej do czynienia w praktyce czynów niedozwolonych. Jest to spowodowane przede wszystkim tym, że wykazanie niedbalstwa jest po pierwsze łatwiejsze niż wykazanie umyślności, a po drugie – wystarczające dla uzyskania całości odszkodowania. Przepisy k.c. nie zawierają jednak ani definicji winy, ani definicji niedbalstwa. Tym samym, to istotne z teoretycznego, jak i praktycznego punktu widzenia zagadnienie, od lat pozostaje otwarte na interpretacje doktryny i orzecznictwa.