Ochrona dziedzictwa kulturowego przed przestępczością w prawie i praktyce polskiej
Loading...
Editors
Authors
Date
2024
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Instytut Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk
ISBN
DOI
Language
pl
Keywords
ochrona dziedzictwa kulturowego
ochrona zabytków
dobra kultury
przestępczość przeciwko dziedzictwu kulturowemu
przestępczość przeciwko mieniu
prawo karne
restytucja dóbr kultury
nielegalny wywóz zabytków
rynek sztuki
kryminologia
bezpieczeństwo dziedzictwa
Polska (jako kontekst geograficzny i prawny), cultural heritage protection
protection of monuments
cultural property
crime against cultural heritage
heritage crime
criminal law
restitution of cultural property
illicit trafficking of cultural property
art market
criminology
heritage security
Poland
Abstract
Poważne zagrożenie dla zachowania dziedzictwa kulturowego, jakim jest przestępczość wymaga szczególnej uwagi organów ścigania a także instytucji odpowiedzialnych za ochronę zabytków i dóbr kultury. Czynniki takie jak globalizacja, rozwój technologii czy przemiany społeczne mają wpływ na zjawisko przestępczości, które z biegiem lat ewoluuje.
Kompleksowa ocena przyjętego w Polsce systemu rozwiązań mających chronić dziedzictwo kulturowe przed przestępczością jest istotna pod kątem wypracowania skuteczniejszych form jego ochrony. Jednak by dokonać takiej miarodajnej oceny niezbędna jest szczegółowa analiza obejmująca prawne i instytucjonalne ramy ochrony dziedzictwa kulturowego przed poszczególnymi formami przestępczości, a także praktyczne aspekty zwalczania tego zjawiska.
Taka ocena została dokonana w niniejszej pracy doktorskiej.
Istotną częścią pracy jest przedstawienie genezy i rozwoju metod ochrony dziedzictwa kulturowego przed przestępczością. Sposób kształtowania się badań nad zagrożeniem zabytków i dóbr kultury działaniami przestępców i rozwiązań mających im przeciwdziałać ma znaczenie także obecnie dla wypracowania metod ograniczających to zjawisko. Nie można również zapominać, że wiele cennych dla dziedzictwa kulturowego dzieł utraconych w wyniku kradzieży, grabieży stanowisk archeologicznych czy przemytu nadal nie zostało odzyskanych.
Dla badań nad systemem ochrony dziedzictwa kulturowego przed przestępczością istotny jest, bowiem nie tylko fakt zaistnienia konkretnego przestępstwa w kontekście ukarania sprawcy, ale także możliwość odzyskania utraconego dzieła stanowiącego część dziedzictwa kulturowego. Z tego powodu w pracy przedstawiłem przypadki wybranych cennych dzieł sztuki,
które nadal nie został odzyskane przez prawowitych właścicieli.
Przeprowadzone w pracy doktorskiej badania mające na celu dokonanie oceny rozwiązań dotyczących ochrony dziedzictwa kulturowego przed przestępczością w Polsce pozwoliły odpowiedzieć na poszczególne pytania a także dokonać oceny hipotez postawionych na wstępie pracy. W podsumowaniu każdego rozdziału doktoratu zawarłem wnioski
z przeprowadzonych w danej części rozprawy rozważań. W efekcie poszczególne cząstkowe wnioski po dokonania ich syntezy pozwalają w mojej ocenie komplementarnie ocenić zalety i wady rozwiązań, które chronią dziedzictwo kulturowe w Polsce przed badanym zagrożeniem.
Description
Citation
Jakubowski,Olgierd, Ochrona dziedzictwa kulturowego przed przestępczością w prawie i praktyce polskiej. Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem Prof. dr hab. Andrzeja Rzeplińskiego, Warszawa 2024