Obowiązek władz publicznych zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska na przykładzie ochrony powietrza
| dc.contributor.advisor | Rakoczy, Bartosz | |
| dc.contributor.author | Wereśniak-Masri, Izabela | |
| dc.date.accessioned | 2026-08-18T10:23:44Z | |
| dc.date.available | 2026-08-18T10:23:44Z | |
| dc.date.issued | 2021 | |
| dc.description.abstract | Konieczność zapewnienia człowiekowi zdrowego środowiska wynika z najważniejszych potrzeb człowieka. Ze względu na umiejscowienie potrzeby człowieka do poczucia bezpieczeństwa, a tym samym potrzeby bezpiecznych warunków życia, w prawie międzynarodowym praw człowieka, jak i w prawnych porządkach krajowych, nastąpiło przyznanie człowiekowi prawa do środowiska bezpiecznego dla jego zdrowia. Konsekwencją zaś istnienia prawa człowieka do bezpiecznego środowiska jest istnienie obowiązku państwa do zagwarantowania tego prawa i jego ochrony. Źródłem obowiązku państwa w tym zakresie może być prawo międzynarodowe nadające prawom człowieka charakter normatywny. Jednak organy międzynarodowej ochrony praw człowieka mogą odgrywać jedynie pomocniczą rolę w stosunku do państwa jako podmiotu zobowiązanego. Najważniejsze jest jednak, aby prawa człowieka i odpowiadające im obowiązki państwa znajdowały oparcie w konstytucji państwa, jako fundamencie współczesnego demokratycznego państwa prawnego, stanowiącej odzwierciedlenie umowy pomiędzy państwem a jego społeczeństwem. Idea państwa prawnego wymaga także, aby w celu wykonania konstytucyjnego obowiązku państwa, nastąpiło stworzenie określonych instytucji, ukształtowanie sytemu prawa o określonej treści oraz stworzenie odpowiednich procedur dochodzenia roszczeń. W przypadku praw socjalnych zakres obowiązku państwa polega na podejmowaniu działań w postaci świadczeń na rzecz jednostki. Granice tego obowiązku mogą być różne w zależności od realizowanej w danym państwie koncepcji politycznej oraz wizji państwa. W przypadku praw socjalnych obowiązek państwa ma charakter subsydiarny wobec starań samej jednostki i będzie ziszczał się w przypadku braku możliwości zaspokojenia potrzeby przez samą jednostkę. Jednak prawo do środowiska, rozumiane jako prawo do bezpiecznego dla zdrowia środowiska, czyli do czystego środowiska, może być uznane za nietypowe prawo socjalne. W przypadku nietypowych praw socjalnych nie jest obiektywnie możliwe podejmowanie skutecznych działań wyłącznie przez jednostkę, celem zrealizowania jej prawa. Obowiązek państwa ma tu znacząco szerszy zakres, który może być ograniczany możliwościami finansowymi państwa. Istnieje jednak minimum realizacji obowiązku, które musi zostać przez władze publiczne wypełnione. Minimum to określone jest przepisami konstytucji i stanowi o istocie samego prawa. Rzeczpospolita Polska przynależy do tej grupy państw Unii Europejskiej, które w swych konstytucjach uwzględniają prawa i obowiązki odnoszące się do środowiska. Konstytucja RP zachowuje wymagane minimum standardu zapewniające realizację prawa człowieka do zdrowego środowiska. Polska ustawa zasadnicza statuuje ochronę środowiska jako prawo każdego do zdrowego środowiska, obowiązek państwa do zapewniania każdemu zdrowego i bezpiecznego środowiska, obowiązek państwa ochrony środowiska, szczególny obowiązek każdego podmiotu do dbania o stan środowiska, a także szczególne prawo każdego do uzyskania informacji o środowisku. Polski ustawodawca konstytucyjny dostrzega ścisły związek prawa do ochrony zdrowia z prawem do czystego środowiska. | |
| dc.identifier.uri | https://e-bp.inp.pan.pl/handle/123456789/992 | |
| dc.language.iso | pl | |
| dc.subject | prawa człowieka, prawo środowiska, zanieczyszczenie powietrza, ochrona środowiska, władza publiczna | |
| dc.title | Obowiązek władz publicznych zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska na przykładzie ochrony powietrza |
Files
Original bundle
1 - 1 of 1
No Thumbnail Available
- Name:
- Rozprawa doktorska I Weresniak-Masri.pdf
- Size:
- 1.96 MB
- Format:
- Adobe Portable Document Format
License bundle
1 - 1 of 1
No Thumbnail Available
- Name:
- license.txt
- Size:
- 1.71 KB
- Format:
- Item-specific license agreed upon to submission
- Description: