Browsing by Author "Rotko, Jerzy"

Now showing 1 - 2 of 2
  • Thumbnail Image
    Item
    Punkty krytyczne prawnej ochrony wód
    (INP PAN, 2025) Rotko, Jerzy
    Wyjściową tezą pracy jest stwierdzenie, że prawo wodne ewoluuje na przestrzeni lat, odpowiadając na pojawiające się wyzwania cywilizacyjne. Kluczowe ze współczesnej perspektywy jest przejście od unormowań właściwych dla materialnego prawa rzeczowego do nowoczesnego prawa chroniącego środowisko wodne. Można przyjąć, że etap ten przypada na lata 70. XX wieku. Zakres regulacji prawnej ulega w tym okresie rozszerzeniu i otwiera się nie tylko na zdobycze nauk przyrodniczych i technicznych, ale także na nowe metody administrowania. Obecne unormowania uwzględniają wszystkie najważniejsze źródła zagrożeń dla środowiska wodnego i systemów od wody zależnych. Należą do nich emisje z instalacji przemysłowych, zanieczyszczenia generowane przez aglomeracje oraz emisje obszarowe, związane z działalnością rolniczą. Istotnym czynnikiem legislacyjnego nowatorstwa staje się (nie tylko w Polsce) prawo europejskie. Kulminacją tego procesu jest uchwalenie ramowej dyrektywy wodnej w 2000 roku. Praca składa się z trzech rozdziałów. Pierwszy ukazuje linię rozwojową polskiego prawa wodnego od ustawy z 1922 r. po obecną ustawę Prawo wodne z 2017 roku. W kolejnych przedmiotem analizy uczyniono dwa wybrane aspekty ochrony wód. Materia rozdziału drugiego koncentruje się na problematyce zanieczyszczeń chemicznych ze źródeł punktowych. Poświęcone jej unormowania, uwzględniające prawo europejskie, wzbudzają liczne problemy interpretacyjne. Wnioski mają przede wszystkim charakter de lege lata. Rozdział trzeci poświęcony został niedocenionej prawniczo problematyce regulacji wód. Pojęcie to należy do polskiego języka prawa od 1922 roku. Podsumowaniem rozważań poświęconych tej instytucji jest wniosek de lege ferenda uzupełnienia katalogu przedsięwzięć zaliczanych do regulacji o przypadki tworzenia/likwidacji wody.
  • Thumbnail Image
    Item
    Technologie informatyczne a prawo. Prolegomena
    (Instytut Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, 2020) Rotko, Jerzy
    Prace nad monografią podjęto w celu określenia relacji łączących technologie informatyczne i prawo. Badania oparto na dorobku literatury oraz na analizie aktywności politycznych organów Unii Europejskiej a także, uzupełniająco, Polski i Republiki Federalnej Niemiec. Z uwagi na wielość problemów i niemożność przedstawienia wszystkich kluczowych zagadnień, prezentowanym tu rozważaniom nadano formę prolegomeny. Przez długi czas rozwój prawa nie nadążał za postępem zachodzącym w technologiach informatycznych. Refleksje formułowane na przestrzeni trzech ostatnich dziesięcioleci w nauce prawa (dogmatyce, teorii i filozofii prawa) wpłynęły jednak na konceptualne uporządkowanie tej dziedziny życia. Obok prawa komputerowego i prawa internetu wyłania się prawo cyfrowego środowiska, zdominowane obecnością technologii korzystających ze sztucznej inteligencji. Za ich sprawą powstają nowe wyzwania, związane chociażby z gospodarowaniem danymi, gromadzonymi w ogromnych ilościach, czy też pojawieniem się w obrocie prawnym autonomicznych, nieosobowych podmiotów, wyposażanych w pewne formy osobowości prawnej (agentów programowych). Problemy z tym związane, zwłaszcza formy administracyjnoprawnej kontroli ryzyka i zasady ponoszenia odpowiedzialności prawnej, wymagają pilnego wypracowania nowych rozwiązań prawnych. Szczególną rolę w kształtowaniu polityki rozwoju prawa najnowszych technologii pragnie odgrywać Unia Europejska, która podejmuje na tym polu walkę o przywództwo z globalnymi firmami technologicznymi. Najnowsze technologie informatyczne znajdują zastosowania głównie komercyjne, chociaż mogą także zmodernizować sposób realizowania zadań publicznych, w tym ochronę środowiska.