Browsing by Author "Piasecka, Patrycja"

Now showing 1 - 1 of 1
  • No Thumbnail Available
    Item
    Tajemnica zawodowa jako środek ochrony praw podatnika. Konstytucyjne gwarancje i i ustawowe zagrożenia
    (Instytut Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, 2024) Piasecka, Patrycja; Młynarska-Sobaczewska, Anna
    Pojęcie zawodu zaufania publicznego zostało wprowadzone do polskiego systemu prawnego wraz z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 17 ust. 1 stanowi, że w drodze ustawy można tworzyć samorządy zawodowe reprezentujące osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawujące pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Instytucja zawodu zaufania publicznego jest specyficzną konstrukcją, która nie występuje w innych krajach europejskich. W polskim prawodawstwie pojęcie to również nie posiada legalnej definicji. Z tego względu ustaleniem cech charakteryzujących zawody zaufania publicznego zajęły się doktryna nauki prawa i orzecznictwo sądowe. Na podstawie ich dorobku doszło do wyodrębnienia następujących charakterystycznych dla tych profesji atrybutów, za które uznać należy m.in.: osobisty sposób świadczenia usług; kwalifikowane wykształcenie; aksjologię wykonywania zawodu; strukturę wykonywania zawodu; niezależność zawodowa; etos zawodowy; stan i sposób zorganizowania, szczególną odpowiedzialność oraz samorządność korporacyjną. Niezbędnym elementem należącym do katalogu pojęcia zawodu zaufania publicznego jest jednak przede wszystkim tajemnica zawodowa przedstawicieli tych profesji. Tajemnica zawodowa jest pierwszorzędnym i fundamentalnym prawem oraz obowiązkiem przedstawicieli prawniczych zawodów zaufania publicznego. Instytucja ta w pierwszej kolejności chroni prawo do prywatności oraz swobodę komunikowania się jednostki w sferze związanej z możliwością korzystania z profesjonalnej pomocy prawnej. Pozwala ona na istnienie zaufania pomiędzy klientem a pełnomocnikiem stwarzając optymalne warunki do swobodnego i nieskrępowanego przekazywania pomiędzy nimi informacji i uwag. To zaś sprawia, że pełnomocnik wyposażony w pełną i prawdziwą wiedzę od klienta może w sposób najefektywniejszy udzielić mu pomocy w dochodzeniu ochrony jego praw i wolności na drodze sądowej lub przed innymi organami władzy publicznej. Tajemnica zawodowa zwiększa więc efektywność pomocy prawnej a w konsekwencji dostęp jednostki do sądu i realizację proceduralnej ochrony wszystkich przysługujących jej praw i wolności. Analizy przeprowadzone w rozprawie prowadzą do wniosku o tym, że instytucja tajemnicy zawodowej posiada dwa aspekty. Z jednej strony odnosi się ona do osób wykonujących zawód zaufania publicznego statuując zakaz ujawniania powierzonych im informacji oraz zakaz wykorzystywania ich w innym celu niż wykonywanie powinności zawodowych. Z drugiej strony przybiera ona postać zakazów adresowanych do organów władzy publicznej, że nie będą one przy użyciu instrumentów władztwa publicznego podejmować prób uzyskania od przedstawicieli prawniczych zawodów zaufania publicznego informacji na temat tego co zostało im powierzone w najgłębszej tajemnicy11. Istnienie tego rodzaju korelacji stanowi wyraz spójności systemu prawnego a jednocześnie gwarancję skutecznej ochrony tajemnicy zawodowej obowiązującej osoby wykonujące zawody zaufania publicznego. Należytą ochronę nienaruszalności tajemnicy zawodowej gwarantuje jednak tylko ścisłe zastosowanie się wskazanych podmiotów do nałożonych na nie zakazów.